ISO 13485 dla dystrybutora i importera wyrobów medycznych
Dystrybutor oraz importer wyrobów medycznych nie projektują urządzeń ani nie prowadzą dokumentacji technicznej z załącznika II do rozporządzenia (UE) 2017/745 (MDR), lecz ponoszą samodzielne obowiązki z art. 13 i 14 MDR. Norma ISO 13485:2016 z wyłączeniem podrozdziału 7.3 porządkuje dokładnie te zadania: kontrolę wejściową znakowania CE i deklaracji zgodności, warunki magazynowania, rejestr UDI oraz wycofania z obrotu.
Przygotował: Ireneusz Kozera, audytor wiodący ISO · Opublikowano:
Rozdział obowiązków między art. 13 (importer) a art. 14 MDR (dystrybutor)
Z perspektywy prawnej i audytowej fundamentalne znaczenie ma ustalenie, czy firma sprowadza wyroby spoza Unii Europejskiej jako pierwszy podmiot na rynku unijnym (importer — art. 13 MDR), czy obraca towarami już wprowadzonymi przez producenta albo innego importera w UE (dystrybutor — art. 14 MDR). Błędne zidentyfikowanie własnej roli powoduje luki przy odbiorach partii oraz podczas kontroli URPL.
System ISO 13485 dla dystrybutora i importera układa procedury dokładnie pod rzeczywisty profil działań firmy, uzasadniając wyłączenie rozdziału 7.3 (projektowanie i rozwój) oraz dostosowując procesy zakupu, kontroli przyjęcia towaru, składowania w kontrolowanych warunkach, identyfikowalności UDI i obsługi incydentów medycznych.
| Obszar nadzoru | Obowiązek importera (art. 13 MDR) | Obowiązek dystrybutora (art. 14 MDR) |
|---|---|---|
| Znakowanie CE i deklaracja DoC | Weryfikacja oznakowania CE, sporządzonej deklaracji UE zgodności oraz wyznaczenia upoważnionego przedstawiciela (art. 11) | Sprawdzenie, także metodą pobierania próbek, czy wyrób ma CE, deklarację UE oraz komplet etykiet i instrukcji po polsku |
| Dane identyfikacyjne na wyrobie | Podanie własnej nazwy, zarejestrowanej nazwy handlowej i adresu na wyrobie, opakowaniu lub w dokumencie towarzyszącym (art. 13 ust. 3) | Weryfikacja, czy importer wcześniejszy w UE dopełnił obowiązku podania swoich danych (art. 14 ust. 2 lit. c) |
| EUDAMED i numer SRN | Obowiązek rejestracji podmiotu w bazie EUDAMED oraz weryfikacja rejestracji producenta i samego wyrobu z kodem UDI | Wsparcie identyfikowalności na wyższym i niższym szczeblu łańcucha oraz weryfikacja nadania UDI przez producenta |
| Magazynowanie i podejrzenie niezgodności | Zapewnienie warunków przechowywania zgodnych z zaleceniem producenta, rejestr skarg i wstrzymanie obrotu wraz z powiadomieniem organów | Kontrola warunków składowania/transportu, rejestr skarg, wycofania oraz informowanie producenta, importera i URPL o podejrzeniach |
Kiedy dystrybutor lub importer przejmuje obowiązki producenta (art. 16 MDR)
Zgodnie z art. 16 MDR tłumaczenie instrukcji używania lub zmiana opakowania zewnętrznego w celu wprowadzenia wyrobu na rynek polski nie czyni z dystrybutora producenta wyłącznie wtedy, gdy ten posiada system zarządzania jakością gwarantujący dokładność przekładu, nienaruszony stan pierwotny wyrobu oraz przekazuje odpowiednie zawiadomienie do producenta i organu właściwego w określonym przepisami terminie poprzedzającym sprzedaż.
Co więcej, wdrożenie i certyfikacja ISO 13485 potwierdzają wdrożenie takiego systemu przed jednostką notyfikowaną (w zakresie wynikającym z art. 16 ust. 4 MDR), a przy samej dystrybucji stanowią mocny atut w postępowaniach przetargowych organizowanych przez szpitale publiczne oraz sieci medyczne.
W codziennej praktyce magazynowej i handlowej dobrze zaprojektowana dokumentacja ISO 13485 chroni importera oraz dystrybutora przed wstrzymaniem obrotu partią podczas inspekcji Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL). Procedury operacyjne spinają w jeden czytelny proces kwalifikację zagranicznych wytwórców i autoryzowanych przedstawicieli (EC-REP), listę kontrolną weryfikacji etykiet, symboli zharmonizowanych EN ISO 15223-1 i kodów UDI na etapie przyjęcia dostawy, nadzór nad temperaturą i wilgotnością w strefie składowania i w transporcie kurierskim (GDP) oraz dwukierunkową identyfikowalność numerów serii (LOT/SN) pozwalającą w ciągu kilku godzin ustalić wszystkich odbiorców wyrobu objętego notatką bezpieczeństwa FSN.
Wdrożenie ISO 13485 dla firmy handlowo-importowej
- Określenie ról prawnych dla całego portfolio wyrobów (importer vs dystrybutor vs art. 16 MDR) oraz wyłączeń zakresu w ISO 13485.
- Budowa list kontrolnych przyjęcia dostaw (weryfikacja CE, DoC, UDI, etykiety PL, dane importera) i monitoringu warunków magazynu.
- Opracowanie procedury rejestru reklamacji, wycofania partii, raportowania zagrożeń do producenta/URPL i archiwizacji dokumentacji.
- Przeprowadzenie audytu wewnętrznego, przeglądu zarządzania oraz wsparcie podczas audytu jednostki certyfikującej.
Napisz, czy sprowadzasz wyroby spoza UE, czy dystrybuujesz na rynku unijnym i czy tłumaczysz etykiety — dobierzemy zakres.

Ireneusz Kozera
Audytor wiodący ISO, doradca ds. jakości i certyfikacji. Od 2008 roku wdraża i audytuje systemy zarządzania w obszarze: medyczne & ai.
Najczęstsze pytania o ISO 13485 dla dystrybutora i importera
Czy hurtownia medyczna kupująca towar od polskiego wytwórcy musi wdrażać rozdział 7.3 ISO 13485?
Nie. Jeśli organizacja nie projektuje ani nie rozwija wyrobów medycznych, norma dopuszcza wyłączenie pkt 7.3 z zakresu systemu przy jasnym uzasadnieniu tego faktu w Księdze Jakości.
Czy jako dystrybutor musimy trzymać kopię deklaracji zgodności każdego sprzedawanego wyrobu?
Art. 14 wymaga sprawdzenia przed udostępnieniem wyrobu, czy producent sporządził deklarację zgodności UE, natomiast importer (art. 13 ust. 7) przechowuje kopię deklaracji UE oraz właściwych certyfikatów co do zasady przez 10 lat (a dla wyrobów do implantacji 15 lat) od wprowadzenia ostatniego wyrobu.
Kiedy dystrybutor tłumaczący instrukcję na język polski potrzebuje certyfikatu z art. 16 MDR?
Gdy dystrybutor lub importer dostarcza tłumaczenie informacji wymaganych z zał. I pkt 23 albo przepakowuje wyrób pod własną odpowiedzialnością w warunkach art. 16 ust. 2 — wtedy zgodnie z art. 16 ust. 4 musi przedłożyć certyfikat systemu zarządzania jakością wydany przez jednostkę notyfikowaną.
Stan prawny na Opis przepisów ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Źródła
Powiązane strony
- wdrożenie ISO 13485 w wyrobach medycznych
- ISO 13485 a rozporządzenie MDR
- wdrożenie ISO 9001
- wzór planu i raportu z audytu wewnętrznego
- cennik wdrożeń