NIS2 i ustawa o KSC w branży

NIS2 w przemyśle i produkcji — bezpieczeństwo OT i zakładów z zał. nr 2

Nowelizacja ustawy o KSC wprowadza obowiązki NIS2 dla przemysłu wytwórczego ujętego w załączniku nr 2: produkcji maszyn i urządzeń, pojazdów, wyrobów medycznych, sprzętu elektrycznego, elektroniki oraz chemikaliów. Dla fabryk od 50 pracowników oznacza to konieczność objęcia systemem zarządzania bezpieczeństwem nie tylko biurowego IT, lecz także halowych sieci sterowania przemysłowego OT/ICS.

Przygotował: Ireneusz Kozera, audytor wiodący ISO · Opublikowano:

Jak przebiega wdrożenie

Jakie zakłady produkcyjne trafiają do załącznika nr 2 jako podmioty ważne

Większość zakładów produkcyjnych zatrudniających co najmniej 50 osób (lub przekraczających 10 mln EUR obrotu i bilansu) w gałęziach wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o KSC otrzymuje status podmiotu ważnego — niezależnie od tego, czy posiada również zatrudnienie powyżej 250 pracowników. Wyjątek stanowi jedynie rola dostawcy chmury, centrum danych czy kwalifikowanego podmiotu z załącznika nr 1.

Co istotne, produkcja wyrobów medycznych, chemikaliów, przemysłowe przetwórstwo żywności (w tym produkcja i dystrybucja hurtowa) oraz wytwarzanie maszyn, elektroniki i komponentów motoryzacyjnych podlega jednolitemu katalogowi środków z art. 8 ustawy o KSC, w tym obowiązkowi wpisu w S46 do 3 kwietnia 2027 r.

Specyfika przemysłowej sieci OT wobec typowych wymogów NIS2
Obszar zakładuTypowy słaby punkt na haliŚrodek dostosowania KSC / NIS2
Połączenie sieci IT z automatyką OTPłaska sieć pozwalająca na przejście ataku z poczty biurowej do sterowników PLC/SCADAStrefowanie i DMZ przemysłowe z zaporą sieciową kontrolującą ruch IT/OT
Zdalne wsparcie producentów maszynModemy komórkowe lub stałe tunele VPN bez wiedzy działu IT zakładuCentralna brama serwisowa z sesją uruchamianą na czas zgłoszenia i logowaniem
Oprogramowanie linii i recepturyBrak aktualnych kopii projektów PLC, paneli HMI i ustawień obrabiarekCykl wykonywania i offline-owego testowania kopii programów sterowników
Łańcuch dostaw integratorówBrak wymogów bezpieczeństwa przy odbiorze nowych gniazd zrobotyzowanychKlauzule cyberbezpieczeństwa i wymagania twardnienia w specyfikacjach zakupu maszyn

Integracja NIS2 w przemyśle z ISO 9001, IATF 16949 i ISO 27001

W praktyce wdrożenie NIS2 w przemyśle i produkcji najłatwiej oprzeć na istniejącym systemie zarządzania jakością albo bezpieczeństwem informacji. Przeglądy zarządzania, audyty wewnętrzne, ocena kwalifikowana dostawców oraz procedury działań korygujących mogą działać w jednym rytmie z cyklem audytowym firmy.

Tam, gdzie koncerny motoryzacyjne lub maszynowe wymagają już TISAX lub ISO/IEC 27001, duża część środków technicznych (takich jak inwentarz aktywów czy kontrola dostępu) jest już gotowa - trzeba jedynie uzupełnić wymogi specyficzne dla polskiej ustawy o KSC: harmonogram zgłoszeń do CSIRT (24h/72h/miesiąc), wpis w S46 oraz coroczne szkolenie zarządu.

Na hali produkcyjnej kluczowym zadaniem wdrożeniowym jest bezpieczne pogodzenie ciągłości pracy gniazd obróbczych CNC, linii montażowych i systemów SCADA/MES z wymogami zarządzania podatnościami oraz higieny cybernetycznej. Ponieważ nagłe zatrzymanie pieców, wtryskarek czy linii pakujących na potrzeby nieprzetestowanych aktualizacji bywa technologicznie niedopuszczalne, w zakładach przemysłowych projektuję z zespołem IT/OT architekturę stref i kanałów komunikacyjnych inspirowaną normą IEC 62443: wydzielenie podsieci produkcyjnych za zaporami przemysłowymi, blokadę nieautoryzowanych portów USB na panelach operatorskich HMI, imienne konta i nadzorowane okna serwisowe dla zewnętrznych integratorów automatyki oraz harmonogram weryfikacji kopii wsadów sterowników PLC po każdej zmianie programu technologicznego.

Dzięki połączeniu rejestru aktywów przemysłowych z istniejącym harmonogramem przeglądów prewencyjnych działu utrzymania ruchu oraz procedurami zarządzania zmianą z normy ISO 9001 lub IATF 16949 zakład produkcyjny spełnia wymagania znowelizowanej ustawy o KSC i art. 21 dyrektywy NIS2 bez paraliżowania pracy zmianowej i bez utraty gwarancji producentów linii technologicznych.

Etapy dostosowania fabryki do wymogów KSC i NIS2

  1. Audyt statusu w załączniku nr 2 ustawy o KSC i inwentaryzacja zarówno serwerów IT, jak i sterowników OT.
  2. Przegląd styków między siecią korporacyjną a liniami produkcyjnymi oraz kanałów zdalnego serwisu maszyn.
  3. Opracowanie analizy ryzyka, polityk bezpieczeństwa, planu ciągłości odtworzenia maszyn i procedury incydentów 24h.
  4. Wsparcie w rejestracji w systemie S46, szkolenie kierownictwa i przegląd powiązań z systemem jakości.

Opisz branżę (PKD), wielkość zakładu i liczbę linii — przygotujemy plan wdrożenia dostosowany do pracy hali.

Ilustracja: audytor z podkładką
Autor

Ireneusz Kozera

Audytor wiodący ISO, doradca ds. jakości i certyfikacji. Od 2008 roku wdraża i audytuje systemy zarządzania w obszarze: bezpieczeństwo informacji.

Najczęstsze pytania o NIS2 w przemyśle i produkcji

Czy fabryka zatrudniająca ponad 300 osób w produkcji maszyn jest podmiotem kluczowym czy ważnym?

Produkcja maszyn, pojazdów, elektroniki oraz chemikaliów znajduje się w załączniku nr 2 do ustawy o KSC. Oznacza to co do zasady status podmiotu ważnego niezależnie od przekroczenia 250 pracowników, chyba że równolegle wykonywana jest działalność z załącznika nr 1.

Czy musimy wyłączać produkcję na czas aktualizacji starych sterowników PLC?

Nie zawsze. Tam, gdzie modernizacja systemu sterowania w trakcie pracy linii jest technicznie niemożliwa, stosuje się kompensujące środki izolacji sieciowej, ścisłą kontrolę nośników USB i monitoring ruchu OT.

Czy zakład produkujący komponenty motoryzacyjne musi wdrożyć zarówno TISAX, jak i KSC?

TISAX jest dobrowolnym wymogiem kontraktowym odbiorców branży motoryzacyjnej, a ustawa o KSC obowiązkiem publicznoprawnym. Duży zakres techniczny obu podejść się pokrywa, lecz raportowanie CSIRT i wpis S46 wynikają wyłącznie z KSC.

Stan prawny na Opis przepisów ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Źródła

Powiązane strony

Inne wdrożenia branżowe