ISO 9001 a ISO 9002 (oraz wydania 2008, 2015 i 2026) - dlaczego dawna norma wciąż wraca w przetargach i czym jest wyłączenie projektowania z pkt 8.3?
Ostatnia aktualizacja: 18 listopada 2026 r.
Data publikacji: 18 listopada 2026 r.
Opracował: Ireneusz Kozera, audytor wiodący ISO.
Stan prawny i normalizacyjny na: 18 listopada 2026 r. Materiał ma charakter informacyjno-wdrożeniowy i nie stanowi porady prawnej.
Spis treści
- Dlaczego w specyfikacjach przetargowych i zapytaniach ofertowych nadal pojawia się „ISO 9002” lub „ISO 9001:2008”?
- Tabela porównawcza: Dawne ISO 9002 vs ISO/TS 9002:2016 vs ISO 9001 (2008 -> 2015 -> 2026)
- Jak dzisiaj działa „dawne ISO 9002” (wyłączenie pkt 8.3) i co wpisać w pytaniu do zamawiającego w PZP?
- Najczęstsze pytania
- Źródła
Dlaczego w specyfikacjach przetargowych i zapytaniach ofertowych nadal pojawia się „ISO 9002” lub „ISO 9001:2008”?
Co miesiąc trafiają do mnie wykonawcy budowlani, hurtownie instalacyjne i zakłady usługowe zaniepokojone zapisem skopiowanym przez zamawiającego ze starej dokumentacji projektowej: „Wykonawca lub producent wyrobu wykaże posiadanie systemu zapewnienia jakości zgodnego z ISO 9001 lub ISO 9002” (albo odwołaniem do PN-EN ISO 9001:2009 / ISO 9001:2008). Wyjaśnijmy to jednoznacznie: certyfikowana norma ISO 9002 (oraz ISO 9003) została wycofana ponad ćwierć wieku temu - w grudniu 2000 roku!
W latach 90. (wydanie 1994) rodzina ISO 9000 dzieliła certyfikację na trzy osobne normy: ISO 9001 dla firm projektujących i wytwarzających wyroby, ISO 9002 dla firm zajmujących się wyłącznie produkcją, instalacją i obsługą bez własnego biura projektowego oraz ISO 9003 dla samej kontroli końcowej. Od reformy z roku 2000 (kontynuowanej w wydaniach 2008, 2015 i obecnym ISO 9001:2026) jedyną normą w rodzinie 9000, na którą wydaje się certyfikat, jest ISO 9001 (wdrożenie ISO 9001).
Tabela porównawcza: Dawne ISO 9002 vs ISO/TS 9002:2016 vs ISO 9001 (2008 -> 2015 -> 2026)
| Oznaczenie dokumentu | Aktualny status w PKN / ISO | Czy można uzyskać certyfikat? | Co oznacza dzisiaj w praktyce? |
|---|---|---|---|
| ISO 9002:1994 / ISO 9003:1994 | Wycofane całkowicie w 2000 r. (zastąpione przez jednolitą ISO 9001) | Nie (od końca okresu przejściowego w 2003 r.) | Odpowiednikiem dawnego ISO 9002 jest dziś certyfikat ISO 9001 z uzasadnionym wyłączeniem pkt 8.3 (Projektowanie i rozwój) |
| ISO/TS 9002:2016 | Specyfikacja techniczna z wytycznymi stosowania ISO 9001 | Nie! Dokument pomocniczy (jak ISO 9004) bez wymagań certyfikacyjnych | Wyjaśnia intencje poszczególnych punktów ISO 9001; bywa omyłkowo brana w wyszukiwarkach za „nową wersję dawnego ISO 9002” |
| ISO 9001:2008 (PN-EN ISO 9001:2009) | Wycofana (certyfikaty straciły ważność we wrześniu 2018 r.) | Nie | Ostatnie wydanie przed wprowadzeniem struktury HLS, wymagające Księgi Jakości, 6 procedur obowiązkowych i przedstawiciela kierownictwa |
| ISO 9001:2015 (z Amd 1:2024) | Wydanie ustępujące w 3-letnim okresie przejściowym (do września 2029 r.) | Tak - ważne w oknie przejściowym z obowiązkiem migracji na wydanie 2026 | Wprowadziło strukturę rozdziałów 4-10, podejście oparte na ryzyku i szansach zamiast „działań zapobiegawczych” oraz elastyczną dokumentację |
| ISO 9001:2026 | Aktualne wydanie docelowe (okno migracji do 30.09.2029 r.) | Tak - rekomendowane dla wszystkich nowych wdrożeń | Zachowuje rozdziały 4-10, wzmacniając kulturę jakości, etykę, rozdzielenie ryzyk i szans, zmiany klimatu oraz cyfryzację (Co zmienia ISO 9001:2026 w porównaniu z wydaniem 2015?) |
Jak dzisiaj działa „dawne ISO 9002” (wyłączenie pkt 8.3) i co wpisać w pytaniu do zamawiającego w PZP?
Jeżeli Twoja firma jest dystrybutorem, hurtownią, przewoźnikiem, firmą sprzątającą albo zakładem produkcyjnym wytwarzającym elementy ściśle z powierzonej dokumentacji konstrukcyjnej klienta (build-to-print), nie musisz na siłę wymyślać procesu projektowania. Zgodnie z rozdziałem 4.3 normy ISO 9001:2026 / 2015 możesz uznać wymagania rozdziału 8.3 Projektowanie i rozwój wyrobów i usług za niemające zastosowania - pod warunkiem że udokumentujesz rzetelne uzasadnienie i nie wpływa to na Twoją odpowiedzialność za zgodność wyrobu.
Gdy natomiast w ogłoszonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zobaczysz w opisie przedmiotu zamówienia lub kryteriach oceny ofert nieaktualne odwołanie do ISO 9002 lub ISO 9001:2008:
- Powołaj się na zasadę aktualnych norm i równoważności w Prawie zamówień publicznych (art. 101 ust. 4 PZP): każdy zamawiający opisujący przedmiot zamówienia przez odniesienie do norm ma obowiązek dopuścić rozwiązania równoważne, a przedłożenie ważnego akredytowanego certyfikatu aktualnej edycji PN-EN ISO 9001:2015 lub ISO 9001:2026 w pełni konsumuje historyczne odwołania do ISO 9002 i 9001:2008.
- Złóż krótkie zapytanie do treści SWZ (art. 135 lub art. 284 PZP): wskaż zamawiającemu wycofanie normy przez PKN/ISO i poproś o potwierdzenie, że zamawiający uzna aktualny certyfikat PN-EN ISO 9001 wydany przez jednostkę akredytowaną przez sygnatariusza porozumienia IAF MLA (jak zweryfikować jednostkę, wyjaśniam w poradniku jednostki certyfikujące ISO z akredytacją PCA).
- Sprawdź gotowość obecnego systemu do wydania 2026: jeśli masz już certyfikat z rocznikiem 2015, wypełnij bezpłatny test gotowości do przejścia na ISO 9001:2026, a koszt nowego wdrożenia pod przetarg oszacuj w zakładce cennik wdrożeń.
Najczęstsze pytania
Czy wyłączenie rozdziału 8.3 (Projektowanie i rozwój) jest wypisywane wprost na certyfikacie ISO 9001?
Zakres na certyfikacie formułuje się pozytywnie (np. „Sprzedaż hurtowa i dystrybucja stali konstrukcyjnej” bez słowa „projektowanie”), natomiast informację o niestosowaniu pkt 8.3 wraz z uzasadnieniem wpisuje się w udokumentowanym zakresie SZJ (pkt 4.3) oraz odnotowuje w raporcie z audytu jednostki certyfikującej.
Czy firma usługowa opracowująca indywidualne programy szkoleń lub projekty budowlane może wyłączyć pkt 8.3?
Nie, jeżeli umowa z klientem obejmuje autorskie tworzenie nowej usługi, programu, oprogramowania lub dokumentacji projektowej na podstawie ogólnych założeń wejściowych. Audytor jednostki zweryfikuje na Etapie 1, czy wyłączenie pkt 8.3 jest zgodne ze stanem faktycznym i ofertą handlową na stronie WWW firmy.
Czy certyfikat z napisem ISO 9001:2015 jest nadal ważny w przetargu organizowanym w 2026 lub 2027 roku?
Tak! W trakcie 3-letniego okresu przejściowego (do 30 września 2029 r.) certyfikaty wydane na zgodność z ISO 9001:2015 oraz certyfikaty wydane już na zgodność z ISO 9001:2026 mają identyczną moc prawną i akredytacyjną w postępowaniach przetargowych, o ile organizacja przechodzi terminowo coroczne audyty nadzoru.
Źródła
Źródła prawne i normalizacyjne zweryfikowano 18 listopada 2026 r.
Potrzebujesz wsparcia przy wdrożeniu?
Napisz, czym zajmuje się Twoja firma i ilu pracowników zatrudnia - odpowiem z zakresem prac, kosztem i orientacyjnym harmonogramem.
Pozostałe przewodniki
- Audytor czy auditor ISO - która pisownia jest poprawna i czym różnią się uprawnienia audytora wewnętrznego od audytora wiodącego?
- BRCGS Packaging Materials Issue 7 a ISO 15378 - który standard wybrać dla producenta opakowań spożywczych, kosmetycznych i farmaceutycznych?
- Raportowanie ESG (CSRD i standard VSME) a ISO 14001, ISO 50001 i ISO 45001 - jak normy ISO zamykają ankiety łańcucha dostaw?