Wzory dokumentów

Deklaracja Stosowania ISO 27001 (SoA) - wzór i przykład wypełnienia (2022)

Podczas każdego audytu certyfikującego i nadzoru SZBI pierwszym dokumentem otwieranym przez audytora wiodącego jest Deklaracja Stosowania ISO 27001 (ang. Statement of Applicability - SoA). Ten obowiązkowy rejestr z pkt 6.1.3 lit. d normy ISO/IEC 27001:2022 spina wyniki szacowania ryzyka informacyjnego z katalogiem 93 zabezpieczeń Załącznika A, dokumentując powód wyboru każdego zabezpieczenia, uzasadnienie wyłączeń oraz realny status wdrożenia w organizacji.

Przygotował: Ireneusz Kozera, audytor wiodący ISO Stan prawny na: Następny przegląd: Licencja CC BY 4.0

Czego wymaga pkt 6.1.3 d ISO/IEC 27001:2022 od Deklaracji Stosowania

Norma ISO/IEC 27001:2022 nie pozwala traktować Załącznika A jako mechanicznej listy kontrolnej odhaczanej słowem „TAK”. Zgodnie z podrozdziałem 6.1.3 organizacja najpierw określa opcje postępowania z ryzykiem i dobiera własne środki nadzoru, a następnie porównuje je z listą referencyjną 93 zabezpieczeń z Załącznika A, aby upewnić się, że żaden istotny obszar ochrony informacji nie został pominięty.

Prawidłowo przygotowana Deklaracja Stosowania ISO 27001 musi zawierać cztery obowiązkowe elementy: wykaz niezbędnych zabezpieczeń, uzasadnienie ich włączenia (np. wynik szacowania ryzyka, wymóg prawny RODO/KSC lub zobowiązanie umowne SLA), informację o tym, czy dane zabezpieczenie zostało faktycznie wdrożone, oraz merytoryczne uzasadnienie dla każdego zabezpieczenia wyłączonego z zakresu z Załącznika A.

Cztery grupy tematyczne 93 zabezpieczeń Załącznika A w ISO/IEC 27001:2022
Sekcja Załącznika ALiczba zabezpieczeńZakres merytoryczny weryfikowany w SoA
A.5 Zabezpieczenia organizacyjne37 (A.5.1 - A.5.37)Polityki, role, inwentarz aktywów, klasyfikacja, dostawcy i chmura (A.5.23), incydenty, ciągłość ICT (A.5.30), RODO i prawa własności
A.6 Zabezpieczenia osobowe8 (A.6.1 - A.6.8)Weryfikacja przed zatrudnieniem, umowy o poufności NDA, świadomość cyberbezpieczeństwa, postępowanie dyscyplinarne i praca zdalna
A.7 Zabezpieczenia fizyczne14 (A.7.1 - A.7.14)Granice fizyczne, kontrola wejść, monitoring obiektów, czyste biurko i ekran, ochrona okablowania, konserwacja i utylizacja sprzętu
A.8 Zabezpieczenia technologiczne34 (A.8.1 - A.8.34)Urządzenia końcowe, uprawnienia uprzywilejowane, MFA, kopie zapasowe, logowanie, podatności, kryptografia, SDLC, filtrowanie sieci i DLP

Struktura kolumn Deklaracji Stosowania (SoA) wg ISO/IEC 27001:2022

To szablon struktury. Treść musi opisywać Twoją firmę, nie zakład wzorcowy.

NrPoleCo wpisaćPodstawa
1Metryka dokumentu SoA, wersja i odniesienie do zakresu SZBINumer wydania Deklaracji Stosowania, data zatwierdzenia przez kierownictwo oraz jednoznaczne powiązanie z dokumentem Zakresu SZBI z pkt 4.3.pkt 4.3, pkt 6.1.3 d oraz pkt 7.5 ISO/IEC 27001:2022
2Oznaczenie i tytuł zabezpieczenia referencyjnego (Załącznik A lub własne)Numer i nazwa zabezpieczenia zgodnie z ISO/IEC 27001:2022 (A.5.1 do A.8.34) oraz ewentualne dodatkowe zabezpieczenia spoza Załącznika A.pkt 6.1.3 c i Załącznik A ISO/IEC 27001:2022
3Decyzja o stosowaniu (Stosowane: TAK / Wyłączone: NIE)Jednoznaczne określenie, czy dane zabezpieczenie ma zastosowanie w granicach przyjętego zakresu SZBI organizacji.pkt 6.1.3 d ISO/IEC 27001:2022
4Źródło i uzasadnienie włączenia (ryzyko, prawo, umowa, praktyka)Wskazanie identyfikatorów ryzyk z arkusza szacowania ryzyka, przepisów (RODO, KSC/NIS2) lub klauzul kontraktowych uzasadniających wybór.pkt 6.1.3 d tiret drugie ISO/IEC 27001:2022
5Uzasadnienie wyłączenia zabezpieczenia z Załącznika A (gdy NIE)Konkretny powód architektoniczny lub organizacyjny wyjaśniający, dlaczego wyłączenie nie obniża bezpieczeństwa informacji w badanym zakresie.pkt 6.1.3 d tiret czwarte ISO/IEC 27001:2022
6Status wdrożenia operacyjnego (Wdrożone / W trakcie / Planowane)Rzeczywisty stan realizacji zabezpieczenia w dniu zatwierdzenia SoA; przy statusie W trakcie - odniesienie do Planu postępowania z ryzykiem (RTP).pkt 6.1.3 d tiret trzecie i pkt 6.1.3 e ISO/IEC 27001:2022
7Opis sposobu realizacji i referencja do procedury lub konfiguracjiZwięzły opis, jak organizacja realizuje zabezpieczenie w praktyce, wraz z kodem procedury, standardu technicznego lub narzędzia IT.wytyczne ISO/IEC 27002:2022 oraz pkt 8.1 ISO/IEC 27001:2022
8Właściciel zabezpieczenia oraz dowód audytowy (artefakt)Stanowisko odpowiadające za utrzymanie kontroli oraz weryfikowalny zapis prezentowany audytorowi wewnętrznemu i jednostce certyfikującej.pkt 5.3 i pkt 9.1 ISO/IEC 27001:2022

Przykład wypełnienia wiersza SoA: zabezpieczenie chmurowe A.5.23 w spółce SaaS

Przykład sp. z o.o. utrzymuje aplikację webową w chmurze publicznej na terenie EOG bez własnej serwerowni on-premise i dokumentuje w SoA nadzór nad środowiskiem chmurowym.

PolePrzykład wypełnienia
1. Metryka dokumentu SoA, wersja i odniesienie do zakresu SZBIDeklaracja Stosowania SZBI wyd. 3.0 z 17.11.2026 r., zatwierdzona przez Zarząd Przykład sp. z o.o.; obejmuje wytwarzanie i utrzymanie aplikacji SaaS w Warszawie
2. Oznaczenie i tytuł zabezpieczenia referencyjnego (Załącznik A lub własne)A.5.23 Bezpieczeństwo informacji przy korzystaniu z usług w chmurze
3. Decyzja o stosowaniu (Stosowane: TAK / Wyłączone: NIE)TAK - zabezpieczenie stosowane w całym zakresie produkcyjnym i deweloperskim SZBI
4. Źródło i uzasadnienie włączenia (ryzyko, prawo, umowa, praktyka)Ryzyka R-07 (błędna konfiguracja zasobów IaaS) i R-14 (utrata dostępności chmury); wymóg art. 28 i 32 RODO oraz umów SLA z klientami enterprise
5. Uzasadnienie wyłączenia zabezpieczenia z Załącznika A (gdy NIE)Dotyczy np. A.7.14 lub A.8.25 wyłącznie przy pełnym uzasadnieniu; np. dla A.5.14: brak fizycznego transportu nośników wymiennych, całkowity zakaz w polityce
6. Status wdrożenia operacyjnego (Wdrożone / W trakcie / Planowane)Wdrożone operacyjnie (przegląd konfiguracji CSPM oraz matryca współodpowiedzialności AWS/Azure zweryfikowane 10.10.2026 r.)
7. Opis sposobu realizacji i referencja do procedury lub konfiguracjiProcedura PBI-06 Korzystanie z chmury obliczeniowej: wymuszone SSO + MFA, szyfrowanie KMS, IaC w Terraform z przeglądem bezpieczeństwa przed wdrożeniem
8. Właściciel zabezpieczenia oraz dowód audytowy (artefakt)Właściciel: Architekt Chmury / Lider DevOps; dowód: kwartalny raport zgodności kont chmurowych, rejestr dostawców chmury i logi IAM

Jak powiązać wiersze SoA z arkuszem ryzyka, RODO i dyrektywą NIS2

Najbardziej przejrzysty układ kolumn w Deklaracji Stosowania dzieli powody włączenia zabezpieczenia na trzy źródła: redukcję zidentyfikowanego ryzyka (z podaniem identyfikatora ryzyka z rejestru, np. R-04, R-12), wymóg ustawowy lub regulacyjny (np. art. 32 RODO, art. 8 znowelizowanej ustawy o KSC / art. 21 NIS2) oraz wymóg kontraktowy kluczowych klientów (np. szyfrowanie spoczynkowe, separacja środowisk testowych lub logi 12-miesięczne).

Równie ważna jest kolumna wskazująca konkretny dowód operacyjny i właściciela zabezpieczenia. Zamiast ogólnego odwołania „Polityka bezpieczeństwa informacji” dojrzała tabela SoA odsyła wprost do artefaktu sprawdzanego na audycie etapu 2: konfiguracji Conditional Access / MFA w IdP, protokołu kwartalnego testu odtworzenia kopii zapasowej czy raportu skanera podatności w potoku CI/CD.

Czego unikać przy wypełnianiu wzoru

  1. Korzystanie na audycie ze starej struktury 114 zabezpieczeń w 14 działach z wycofanego wydania ISO/IEC 27001:2013

    Skutek
    Niezgodność duża już podczas przeglądu dokumentacji Etapu 1 - okres przejściowy zakończył się, a certyfikacja wymaga układu 93 zabezpieczeń z wydania 2022.
    Jak uniknąć
    Przebuduj arkusz SoA na 4 sekcje (A.5, A.6, A.7, A.8) i uwzględnij 11 nowych zabezpieczeń (m.in. Threat Intelligence A.5.7, chmura A.5.23, ICT dla ciągłości A.5.30, maskowanie danych A.8.11, bezpieczne kodowanie A.8.28).
    Podstawa
    Załącznik A normy ISO/IEC 27001:2022
  2. Kopiowanie identycznego zdania „Wymaganie normy / Dobra praktyka” jako uzasadnienia dla wszystkich 93 wierszy

    Skutek
    Audytor wykazuje brak powiązania między szacowaniem ryzyka (pkt 6.1.2) a doborem zabezpieczeń w SoA (pkt 6.1.3).
    Jak uniknąć
    Przypisz do włączonych zabezpieczeń konkretne identyfikatory ryzyk z rejestru analizy ryzyka albo konkretne obowiązki prawne i kontraktowe.
    Podstawa
    pkt 6.1.3 b i d ISO/IEC 27001:2022
  3. Całkowite wyłączenie grupy A.7 (Zabezpieczenia fizyczne) pod pretekstem pracy zdalnej lub chmury publicznej

    Skutek
    Zakwestionowanie wyłączenia - nawet w modelu remote-first firma posiada laptopy służbowe, dokumenty rejestrowe, siedzibę lub sprzęt sieciowy wymagający ochrony.
    Jak uniknąć
    Zamiast wyłączać całe A.7, opisz proporcjonalny sposób realizacji: szyfrowanie i ochronę fizyczną sprzętu poza biurem (A.7.9), utylizację dysków (A.7.14) oraz powołanie się na raporty SOC 2 / ISO 27001 dostawcy data center dla serwerów.
    Podstawa
    pkt 6.1.3 d i sekcja A.7 ISO/IEC 27001:2022
  4. Deklarowanie statusu „Wdrożone” dla zabezpieczeń, które dopiero widnieją w planie zakupowym lub nie mają ani jednego zapisu

    Skutek
    Podczas próby losowej na Etapie 2 brak dowodów działania (np. brak raportu z testu ciągłości ICT A.5.30 lub przeglądu kodów A.8.28) skutkuje niezgodnością.
    Jak uniknąć
    Przed audytem certyfikującym zamknij wdrożenie kluczowych kontroli i zbierz realne dowody operacyjne, a działania długofalowe ujmij rzetelnie w Planie postępowania z ryzykiem.
    Podstawa
    pkt 6.1.3 d tiret trzecie oraz pkt 6.1.3 e ISO/IEC 27001:2022
  5. Brak aktualizacji Deklaracji Stosowania po wdrożeniu nowych systemów AI, zmianie chmury lub przeglądzie ryzyka

    Skutek
    Rozjazd między żywą architekturą IT organizacji a zatwierdzonym dokumentem SoA ujawniany na corocznym audycie nadzoru.
    Jak uniknąć
    Powiąż obowiązkowy przegląd aktualności SoA z każdą zmianą istotną w architekturze, poważnym incydentem oraz corocznym przeglądem zarządzania (pkt 9.3).
    Podstawa
    pkt 6.3, pkt 8.3 i pkt 9.3 ISO/IEC 27001:2022

Kiedy wzór nie wystarczy

  • spółka IT, SaaS lub software house przygotowuje się do certyfikacji ISO/IEC 27001:2022 i chce zbudować zwięzłą macierz SoA zintegrowaną z Jira, Git i chmurą
  • organizacja musi połączyć Deklarację Stosowania ISO 27001 z wymogami art. 21 dyrektywy NIS2 (ustawy o KSC), rozporządzenia DORA lub kryteriami SOC 2
  • dostawca z sektora automotive potrzebuje zmapować zabezpieczenia SZBI na katalog oceny TISAX VDA ISA
  • przed audytem Etapu 1 jednostka certyfikująca zgłosiła zastrzeżenia do wyłączeń lub uzasadnień w dotychczasowej Deklaracji Stosowania

Najczęstsze pytania

Czy w Deklaracji Stosowania wolno wyłączyć wybrane zabezpieczenia z Załącznika A?

Tak, pod warunkiem że wyłączenie jest rzetelnie uzasadnione i nie narusza zdolności organizacji do zarządzania ryzykiem ani spełnienia wymogów prawnych i umownych (np. wyłączenie A.8.25–A.8.29 dotyczących wytwarzania oprogramowania w firmie, która nie tworzy kodu ani nie zleca prac deweloperskich pod własnym nadzorem).

Czy SoA jest dokumentem poufnym, czy można przekazać ją klientowi B2B w przetargu?

Jednostka certyfikująca umieszcza na samym certyfikacie ISO/IEC 27001 numer obowiązującego wydania i datę Deklaracji Stosowania. Klienci korporacyjni często proszą o wgląd do SoA (po podpisaniu NDA) - dlatego w samej tabeli SoA podaje się nazwy procedur i klasy środków technicznych bez ujawniania wrażliwych adresów IP, haseł czy luk bezpieczeństwa.

Czy do wdrożenia SoA trzeba przepisywać pełną treść normy ISO/IEC 27002:2022?

Nie. Nazwy i krótki opis 93 zabezpieczeń znajdują się w Załączniku A normy ISO/IEC 27001:2022, natomiast ISO/IEC 27002:2022 stanowi pomocniczy zbiór wytycznych wdrożeniowych i atrybutów (typ zabezpieczenia, własności CIA, zdolności cyberbezpieczeństwa). W SoA opisujesz własny sposób realizacji tych zabezpieczeń w firmie.

Źródła

Powiązane wzory, narzędzia i usługi