Kalkulator dni audytowych ISO - ile osobodni trwa audyt wg IAF MD 5 i ISO/IEC 27006-1?
Oferty akredytowanych jednostek certyfikujących nie biorą się z dowolnego cennika: podstawą kalkulacji jest liczba osobodni audytora wyznaczana obowiązkowo z międzynarodowych dokumentów IAF MD 5 (dla ISO 9001, ISO 14001 i ISO 45001) oraz ISO/IEC 27006-1 (dla ISO/IEC 27001). Poniższy kalkulator dni audytowych ISO pozwala przed wysłaniem zapytań do jednostek oszacować rząd wielkości czasu audytu certyfikacyjnego oraz corocznych audytów nadzoru.
Skąd jednostka certyfikująca bierze liczbę dni audytu (IAF MD 5 i ISO/IEC 27006-1)
Każda jednostka posiadająca akredytację Polskiego Centrum Akredytacji (lub innego sygnatariusza porozumienia IAF MLA, jak DAkkS czy UKAS) podlega normie ISO/IEC 17021-1 oraz dokumentowi obowiązkowemu IAF MD 5. Dokument ten zabrania jednostkom zaniżania czasu oceny poniżej bezpiecznego minimum wynikającego z tabel bazowych - gdyby audyt trwał zbyt krótko, jednostka naraziłaby się na zawieszenie własnej akredytacji podczas kontroli PCA.
Punktem wyjścia w kalkulatorze dni audytowych ISO jest efektywna liczba personelu objętego zakresem certyfikacji (obejmująca nie tylko etaty z umowy o pracę, lecz również osoby współpracujące na kontraktach B2B, zleceniach czy pracowników tymczasowych wykonujących procesy z zakresu systemu). W przypadku pracy powtarzalnej i jednorodnej na kilku zmianach (np. identyczne linie pakowania lub montażu) jednostka może zastosować uzasadnione przeliczenie efektywnego stanu osobowego, natomiast dla norm środowiskowych (ISO 14001) i BHP (ISO 45001) czas bazowy zależy dodatkowo od kategorii złożoności ryzyka sektora (wysoka dla budownictwa, chemii, hutnictwa i energetyki; niska dla usług biurowych i handlu).
W systemach zarządzania bezpieczeństwem informacji według ISO/IEC 27001 zasady liczenia czasu określa odrębna norma akredytacyjna ISO/IEC 27006-1. Ze względu na konieczność weryfikacji analizy ryzyka, Deklaracji Stosowania (SoA) dla 93 zabezpieczeń Załącznika A oraz zabezpieczeń technicznych IT bazowy wymiar osobodni dla tej samej liczby pracowników jest wyraźnie wyższy niż przy pojedynczym systemie ISO 9001.
Oszacuj wymiar czasu audytu w jednostce certyfikującej
Przedziały osobodni audytowych w całym 3-letnim cyklu
Cztery orientacyjne przedziały dla pierwotnej certyfikacji (łącznie Etap 1 + Etap 2) wraz z przelicznikiem na coroczne audyty nadzoru i recertyfikację po 3 latach. Dokładny wymiar ustala zawsze wybrana jednostka certyfikująca po analizie wniosku.
Orientacyjny wymiar początkowy: ok. 1,5 do 3 osobodni (Etap 1 + Etap 2)
Dla mikroorganizacji do 10 osób z pojedynczą normą jakości o niskiej lub umiarkowanej złożoności łączny czas certyfikacji początkowej w akredytowanej jednostce zamyka się zazwyczaj w przedziale od 1,5 do 3 osobodni audytora.
Coroczny audyt nadzoru w 1. i 2. roku ważności certyfikatu zajmuje przy tej skali zwykle minimalny wymiar 1 osobodnia rocznie.
sprawdzenie we wniosku do jednostki uzasadnionych wyłączeń (np. brak projektowania i rozwoju pkt 8.3 ISO 9001)
przygotowanie kompletnego audytu wewnętrznego i przeglądu zarządzania przed Etapem 1
porównanie ofert 2-3 akredytowanych jednostek PCA wraz z kosztami dojazdu i opłatą za wydanie certyfikatu
Co
Kiedy
Podstawa
Audyt Etapu 1 i Etapu 2 (łącznie)
ok. 1,5-3 osobodni
IAF MD 5 dla małej skali i niskiej złożoności
Coroczny audyt nadzoru (rok 1 i rok 2)
ok. 1 osobodzień / rok
zasada 1/3 czasu bazowego (min. 1 dzień)
Orientacyjny wymiar początkowy: ok. 3 do 6 osobodni (Etap 1 + Etap 2)
W małych zakładach produkcyjnych, firmach IT wdrażających ISO 27001 lub organizacjach liczących od 11 do 45 osób audyt początkowy obejmuje najczęściej od 3 do 6 osobodni (np. 1 dzień na Etap 1 oraz 2-5 dni na Etap 2).
Roczne audyty nadzoru wynoszą przy tym przedziale orientacyjnie od 1,5 do 2 osobodni w każdym roku utrzymania certyfikatu.
rzetelne podanie we wniosku certyfikacyjnym podziału na pracowników biurowych i powtarzalne stanowiska produkcyjne
potwierdzenie z jednostką kodu akredytacyjnego branży (IAF / EA) i dostępności audytora wiodącego w regionie
zamknięcie uwag z Etapu 1 przed przyjazdem zespołu audytowego na Etap 2
Co
Kiedy
Podstawa
Audyt Etapu 1 i Etapu 2 (łącznie)
ok. 3-6 osobodni
tabele IAF MD 5 / ISO/IEC 27006-1
Coroczny audyt nadzoru (rok 1 i rok 2)
ok. 1,5-2 osobodni / rok
ok. 1/3 czasu certyfikacji początkowej
Orientacyjny wymiar początkowy: ok. 6 do 11 osobodni (Etap 1 + Etap 2)
Średnie przedsiębiorstwo (46-125 osób), system bezpieczeństwa informacji ISO/IEC 27001 albo Zintegrowany System Zarządzania w kilku procesach produkcyjnych wymaga zazwyczaj od 6 do 11 osobodni pracy zespołu audytowego.
Jednostki często delegują wtedy 2 audytorów pracujących równolegle przez 2-4 dni na miejscu, co skraca czas kalendarzowy wizyty w zakładzie przy zachowaniu pełnej liczby osobodni wymaganej akredytacją.
wykorzystanie pełnej integracji dokumentacji (wspólne audyty wewnętrzne i przegląd zarządzania) pod zniżkę IAF MD 11 przy ZSZ
zaplanowanie obecności właścicieli procesów i kierowników zmian zgodnie z planem audytu Etapu 2
weryfikacja budżetu 3-letniego obejmującego nadzory (ok. 2-4 osobodni rocznie) oraz recertyfikację
Co
Kiedy
Podstawa
Audyt Etapu 1 i Etapu 2 (łącznie)
ok. 6-11 osobodni
IAF MD 5, IAF MD 11 oraz ISO/IEC 27006-1
Coroczny audyt nadzoru (rok 1 i rok 2)
ok. 2-4 osobodni / rok
ok. 1/3 czasu certyfikacji początkowej
Orientacyjny wymiar początkowy: od 11 osobodni wzwyż (kalkulacja indywidualna i IAF MD 1)
Duże organizacje powyżej 125 pracowników, zakłady z sektorów wysokiego ryzyka (budownictwo, chemia, energetyka) oraz struktury z co najmniej czterema lokalizacjami podlegają indywidualnemu wyliczeniu osobodni z uwzględnieniem reguł próbkowania oddziałów z dokumentu IAF MD 1.
Przy jednorodnych filiach (np. sieć magazynów lub placówek handlowych pod jednym centralnym systemem) próbkowanie pierwiastkowe z IAF MD 1 pozwala znacząco ograniczyć liczbę wizytowanych oddziałów w porównaniu z certyfikowaniem każdej spółki osobno.
ustalenie z jednostką kwalifikacji do próbkowania wielooddziałowego wg IAF MD 1 (centralny nadzór i audyt wszystkich oddziałów wewnętrznie)
precyzyjne rozpisanie zmianowości i procesów powtarzalnych we wniosku do jednostki certyfikującej
porównanie pełnych 3-letnich ofert TCO od jednostek posiadających audytorów z uprawnieniami branżowymi w Polsce
Co
Kiedy
Podstawa
Audyt Etapu 1 i Etapu 2 (łącznie)
powyżej 11 osobodni
IAF MD 5 + próbkowanie lokalizacji IAF MD 1
Coroczny audyt nadzoru (rok 1 i rok 2)
od 4 osobodni / rok wzwyż
ok. 1/3 czasu certyfikacji początkowej
Dopiski dołączane do wyniku
Zależnie od odpowiedzi wynik testu uzupełniają poniższe uwagi.
Osobodzień audytowy (1 dzień pracy 1 audytora, zwykle 8 godzin bez przerw i dojazdu) to waluta techniczna akredytacji: pomnóż liczbę osobodni przez stawkę dzienną jednostki, aby porównać oferty jabłko do jabłka.
Jeżeli znaczna część załogi wykonuje identyczne, proste czynności (np. kierowcy, sprzątanie, pakowanie seryjne), wskaż to dokładnie w ankiecie dla jednostki - IAF MD 5 pozwala wtedy urealnić efektywną liczbę personelu.
Przy Zintegrowanym Systemie Zarządzania (IAF MD 11) maksymalną redukcję czasu audytu (do 20%) uzyskasz wtedy, gdy system ma zintegrowaną dokumentację, wspólny przegląd zarządzania i zintegrowane audyty wewnętrzne.
Dla ISO/IEC 27001 czas audytu liczy się według normy ISO/IEC 27006-1, w której poza liczbą osób duże znaczenie mają złożoność infrastruktury IT, liczba systemów w zakresie SZBI oraz praca zdalna i outsourcing chmurowy.
Jak rozkładają się osobodni między Etap 1, Etap 2, nadzory i recertyfikację
Wyliczona z tabel liczba osobodni dla certyfikacji początkowej dzieli się na dwa etapy: Etap 1 (przegląd dokumentacji, kontekstu, audytów wewnętrznych, przeglądu zarządzania i gotowości zakładu - zazwyczaj ok. 20-30% łącznego czasu początkowego) oraz Etap 2 (właściwy audyt dowodowy na procesach, wywiady z pracownikami i ocena skuteczności - pozostałe 70-80% czasu). W pierwszym i drugim roku po wydaniu certyfikatu odbywają się obowiązkowe audyty nadzoru, z których każdy trwa orientacyjnie jedną trzecią (ok. 33%) czasu certyfikacji pierwotnej z zaokrągleniem w górę do pół dnia, natomiast przed upływem trzeciego roku przeprowadza się audyt recertyfikacyjny obejmujący ok. dwie trzecie (ok. 67%) wymiaru początkowego.
Dokumenty IAF dopuszczają legalne czynniki korygujące łączny czas audytu (zwykle nie więcej niż o 30% od tabeli wyjściowej dla pojedynczej normy), m.in. wyłączenie projektowania i rozwoju (pkt 8.3 w ISO 9001), niski stopień złożoności procesów czy bardzo wysoki poziom automatyzacji. Z kolei przy jednoczesnym audycie Zintegrowanego Systemu Zarządzania (np. ISO 9001 + ISO 14001 + ISO 45001) dokument IAF MD 11 pozwala obniżyć sumę dni audytowych poszczególnych norm nawet do 20%, pod warunkiem posiadania wspólnej dokumentacji systemowej, zintegrowanego przeglądu zarządzania i wspólnych audytów wewnętrznych.
Proporcje wymiaru czasu audytów w pełnym 3-letnim cyklu akredytowanej certyfikacji
Rodzaj audytu w cyklu
Orientacyjny udział czasu
Cel oceny jednostki certyfikującej
Audyt certyfikacyjny (Etap 1 + Etap 2)
100% czasu bazowego z tabeli
Potwierdzenie wdrożenia i skuteczności całego systemu przed wydaniem certyfikatu
1. audyt nadzoru (do 12 mies. od decyzji)
ok. 1/3 czasu bazowego (min. 1 dzień)
Sprawdzenie utrzymania systemu, reklamacji, celów, audytów wewnętrznych i zmian
2. audyt nadzoru (w 2. roku ważności)
ok. 1/3 czasu bazowego (min. 1 dzień)
Kontynuacja oceny procesów operacyjnych i zamknięcia działań z roku poprzedniego
Audyt recertyfikacyjny (przed końcem 3. roku)
ok. 2/3 czasu bazowego
Przegląd skuteczności systemu z całych 3 lat i przedłużenie certyfikatu na kolejny cykl
Najczęstsze pytania
Dlaczego dwie jednostki certyfikujące wyliczyły różną liczbę dni audytowych dla tej samej firmy?
Różnica do kilkunastu procent wynika zwykle z innego zakwalifikowania procesów powtarzalnych do efektywnej liczby personelu, zastosowania lub pominięcia zniżki za brak projektowania (pkt 8.3) albo odmiennej oceny stopnia integracji ZSZ według IAF MD 11. Jeżeli jednak jedna z ofert proponuje drastycznie mniej dni (np. 1 dzień dla 80-osobowego zakładu produkcyjnego), zawsze sprawdź w wyszukiwarce PCA, czy oferta na pewno dotyczy certyfikacji z akredytacją IAF MLA, a nie nieakredytowanego dyplomu komercyjnego.
Czy część osobodni audytu ISO może odbyć się zdalnie przez komunikator wideo?
Tak, zgodnie z dokumentem obowiązkowym IAF MD 4 akredytowane jednostki certyfikujące mogą prowadzić część oceny z wykorzystaniem technik zdalnych ICT (szczególnie przegląd dokumentacji w Etapie 1 oraz wybrane procesy administracyjne i IT), zazwyczaj do 30% uzgodnionego czasu audytu, a w uzasadnionych przypadkach za zgodą jednostki więcej - o ile fizyczna inspekcja hali produkcyjnej, magazynu lub zabezpieczeń fizycznych nie wymaga obecności na miejscu.
Czy czas przygotowania raportu przez audytora wlicza się w osobodni na zakładzie?
W dokumencie IAF MD 5 minimum 80% wyliczonego czasu audytu musi przypadać na właściwy audyt bezpośrednio u klienta (na miejscu lub zdalnie w ramach uzgodnionego planu), natomiast maksymalnie do 20% może obejmować planowanie i sporządzanie raportu poza siedzibą organizacji.