Umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych - wzór (art. 28 RODO)
Każde przekazanie dostępu do danych osobowych zewnętrznemu biuru rachunkowemu, firmie IT utrzymującej serwery, dostawcy systemu CRM albo zewnętrznej obsłudze kadr wymaga zawarcia instrumentu prawnego z art. 28 RODO. Prawidłowo przygotowana umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych układa wszystkie obowiązkowe postanowienia z art. 28 ust. 3 lit. a-h rozporządzenia (UE) 2016/679 wraz z przykładem wypełnienia dla usług IT. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej weryfikacji prawnej.
Przygotował: Ireneusz Kozera, audytor wiodący ISO Stan prawny na: Następny przegląd: Licencja CC BY 4.0
Obowiązkowe postanowienia z art. 28 ust. 3 RODO, bez których umowa jest niekompletna
Art. 28 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 wylicza konkretne elementy, które musi regulować umowa między Administratorem (zleceniodawcą) a Podmiotem przetwarzającym (procesorem): przedmiot i czas trwania przetwarzania, charakter i cel operacji, rodzaj danych osobowych oraz kategorie osób, których dane dotyczą, a ponadto osiem szczegółowych zobowiązań w lit. a–h dotyczących udokumentowanych poleceń, tajemnicy osób upoważnionych, środków z art. 32, dalszego powierzenia, wsparcia w prawach osób i incydentach, zwrotu lub usunięcia danych po końcu współpracy oraz poddania się audytom.
W praktyce kontroli UODO najczęstsze braki nie dotyczą samego tytułu dokumentu, lecz pozostawiania w załączniku pustych, nieuzupełnionych tabelek kategorii danych („wszelkie dane przekazane przez Zleceniodawcę”) albo sprzeczności między ogólną umową usługową a polityką podwykonawców chmurowych zlokalizowanych poza Europejskim Obszarem Gospodarczym (rozdział V RODO).
Struktura klauzul umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych (art. 28)
To szablon struktury. Treść musi opisywać Twoją firmę, nie zakład wzorcowy.
| Nr | Pole | Co wpisać | Podstawa |
|---|---|---|---|
| 1 | Strony umowy oraz powiązanie z umową główną świadczenia usług | Dane Administratora i Podmiotu przetwarzającego (procesora) ze wskazaniem umowy głównej (np. księgowość, SLA IT, SaaS), w ramach której dochodzi do powierzenia. | art. 28 ust. 3 zdanie pierwsze RODO |
| 2 | Przedmiot, charakter, cel oraz okres trwania przetwarzania | Opis czynności (np. hosting, serwis ERP, wsparcie kadrowo-płacowe) i wyraźne powiązanie czasu obowiązywania powierzenia z okresem trwania umowy głównej. | art. 28 ust. 3 zdanie drugie RODO |
| 3 | Rodzaj danych osobowych i kategorie osób, których dane dotyczą | Konkretny wykaz pól danych i grup osób - zaznaczyć wyraźnie, czy powierzenie obejmuje dane szczególnych kategorii z art. 9 RODO. | art. 28 ust. 3 RODO (zakres przedmiotowy) |
| 4 | Polecenia Administratora, tajemnica personelu i przekazywanie poza EOG | Zobowiązanie procesora do działania wyłącznie na udokumentowane polecenia, nadania upoważnień z klauzulą poufności oraz warunki transferu poza EOG. | art. 28 ust. 3 lit. a i b oraz art. 29 RODO |
| 5 | Załącznik środków technicznych i organizacyjnych (art. 32 RODO) | Konkretne wymogi szyfrowania w tranzycie/spoczynku, kontroli dostępu, MFA, kopii zapasowych i regularnych aktualizacji bezpieczeństwa. | art. 28 ust. 3 lit. c w zw. z art. 32 RODO |
| 6 | Zasady podpowierzenia (szczegółowa lub ogólna zgoda na podprocesorów) | Wskazanie zaakceptowanej listy podprocesorów, okna na zgłoszenie sprzeciwu przy zmianie (np. 14 dni) oraz przeniesienia tych samych obowiązków umową niższego rzędu. | art. 28 ust. 2, ust. 3 lit. d oraz ust. 4 RODO |
| 7 | Pomoc w realizacji praw osób i zgłaszaniu incydentów (okno powiadomienia) | Termin przekazania Administratorowi informacji o stwierdzonym wycieku lub awarii bezpieczeństwa (zalecane <= 24h) i tryb pomocy przy wnioskach z rozdz. III. | art. 28 ust. 3 lit. e i f oraz art. 33 RODO |
| 8 | Usunięcie lub zwrot danych po zakończeniu umowy oraz prawo do audytu | Termin wydania bazy danych i protokolarnego usunięcia kopii roboczych po wygaśnięciu usług oraz zasady przeprowadzania inspekcji i audytów. | art. 28 ust. 3 lit. g i h RODO |
Przykład wypełnienia: powierzenie danych przy obsłudze systemu CRM w chmurze
Przykład sp. z o.o. korzysta z zewnętrznej firmy wdrożeniowej utrzymującej serwer systemu relacji z klientami oraz wykonującej okresowe kopie bezpieczeństwa (uwaga: wzór ma charakter pomocniczy).
| Pole | Przykład wypełnienia |
|---|---|
| 1. Strony umowy oraz powiązanie z umową główną świadczenia usług | Administrator: Przykład sp. z o.o.; Procesor: Przykładowy Dostawca IT sp. z o.o.; podstawa: Umowa serwisowa IT nr 12/2026 z 16.11.2026 r. |
| 2. Przedmiot, charakter, cel oraz okres trwania przetwarzania | Charakter i cel: utrzymanie serwera aplikacji CRM, wykonywanie kopii zapasowych oraz usuwanie zgłoszonych błędów oprogramowania przez okres trwania umowy głównej |
| 3. Rodzaj danych osobowych i kategorie osób, których dane dotyczą | Kategorie osób: klienci B2B i pracownicy; dane zwykłe: imię, nazwisko, służbowy e-mail, telefon, historia zgłoszeń (bez danych art. 9 i 10 RODO) |
| 4. Polecenia Administratora, tajemnica personelu i przekazywanie poza EOG | Procesor przetwarza dane wyłącznie w centrach danych na terenie EOG; dostęp mają tylko upoważnieni pracownicy zobowiązani pisemnie do zachowania tajemnicy bezterminowo |
| 5. Załącznik środków technicznych i organizacyjnych (art. 32 RODO) | Połączenie szyfrowane TLS, dyski baz danych szyfrowane AES-256, obowiązkowe MFA dla kont administracyjnych i automatyczna codzienna kopia zapasowa |
| 6. Zasady podpowierzenia (szczegółowa lub ogólna zgoda na podprocesorów) | Ogólna zgoda na podmioty z załączonego wykazu podprocesorów; zmiana podwykonawcy wymaga powiadomienia Administratora na 14 dni przed udzieleniem dostępu |
| 7. Pomoc w realizacji praw osób i zgłaszaniu incydentów (okno powiadomienia) | Stwierdzenie naruszenia danych procesor zgłasza na adres bezpieczeństwa Administratora niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin, wraz z wstępną oceną skutków |
| 8. Usunięcie lub zwrot danych po zakończeniu umowy oraz prawo do audytu | W 14 dni od wygaśnięcia umowy głównej procesor eksportuje bazę dla Administratora, trwale usuwa kopie z serwerów oraz dopuszcza audyt raz w roku po uprzedzeniu na 10 dni roboczych |
Powiązanie art. 28 RODO z weryfikacją dostawcy w ISO/IEC 27001 i KSC
Samo podpisanie papierowej umowy powierzenia nie zwalnia Administratora z obowiązku z art. 28 ust. 1 RODO, który nakazuje korzystać wyłącznie z usług takich podmiotów przetwarzających, które zapewniają wystarczające gwarancje wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych. Przed przekazaniem dostępu do baz produkcyjnych Administrator powinien udokumentować krótką weryfikację bezpieczeństwa dostawcy (np. ankietę zabezpieczeń, szyfrowanie, uwierzytelnianie MFA, kopie zapasowe lub certyfikat ISO/IEC 27001).
Równie istotne jest precyzyjne zgranie okna powiadamiania o naruszeniu ochrony danych: ponieważ Administrator ma 72 godziny na ewentualne zgłoszenie do Prezesa UODO (art. 33 RODO), umowa z dostawcą IT czy hostingiem powinna zobowiązywać procesora do alarmowego zawiadomienia Administratora znacznie szybciej - typowo w ciągu 12 do 24 godzin od stwierdzenia incydentu.
| Element z art. 28 RODO | Co wpisać w umowie | Powiązany dowód organizacyjny |
|---|---|---|
| Przedmiot, cel, czas, zakres (ust. 3 zd. 1) | Powiązanie z umową główną i realny wykaz pól danych | Zgodność ze wpisem w Rejestrze Czynności (RCPD art. 30) |
| Podprocesorzy i transfer EOG (ust. 2 i lit. a) | Zgoda ogólna (z oknem sprzeciwu) lub szczegółowa + lista | Wykaz podmiotów przetwarzających i kontrola rozdz. V RODO |
| Środki z art. 32 RODO (lit. c) | Konkretny załącznik środków technicznych i organizacyjnych | Ankieta bezpieczeństwa dostawcy lub raport ISO 27001 / Zał. A.5.19 |
| Audyty i zgłoszenie incydentu (lit. f i h) | Szybkie zgłoszenie do Administratora (np. 24h) + tryb audytu | Zapisy procedury incydentów RODO / NIS2 i testy reakcji |
Czego unikać przy wypełnianiu wzoru
Wypełnienie zakresu danych ogólnikiem „wszelkie dane” zamiast konkretnych kategorii osób i pól
- Skutek
- Nie można wykazać przestrzegania zasady minimalizacji danych ani prawidłowo powiązać umowy powierzenia z Rejestrem Czynności Przetwarzania.
- Jak uniknąć
- Przenieś dokładną listę pól z modułu oprogramowania lub procesu kadrowo-księgowego prosto do załącznika nr 1 umowy.
- Podstawa
- art. 5 ust. 1 lit. c i art. 28 ust. 3 RODO
Przepisywanie w umowie identycznego terminu 72 godzin dla procesora, jaki sam Administrator ma wobec Prezesa UODO
- Skutek
- Gdy dostawca zgłosi wyciek w 71. godzinie od stwierdzenia, Administrator zostaje zaledwie z kilkudziesięcioma minutami na analizę i zgłoszenie do UODO.
- Jak uniknąć
- Ustal umowny termin powiadomienia dla podmiotu przetwarzającego na 12–24 godziny od wykrycia lub stwierdzenia incydentu.
- Podstawa
- art. 28 ust. 3 lit. f i art. 33 ust. 1–2 RODO
Brak jakiejkolwiek weryfikacji gwarancji technicznych dostawcy przed podpisaniem umowy (niedopełnienie art. 28 ust. 1)
- Skutek
- Sama podpisana umowa na papierze nie chroni przed zarzutem UODO wyboru nierzetelnego procesora po włamaniu do niezabezpieczonego serwera.
- Jak uniknąć
- Przeprowadź przed podpisaniem ankiety weryfikacyjne (lub poproś o certyfikat ISO/IEC 27001 / raport z testów kopii zapasowych) i zarchiwizuj ocenę.
- Podstawa
- art. 28 ust. 1 i art. 32 RODO
Mylenie powierzenia danych z niezależnym udostępnieniem danych (np. pomiędzy dwoma odrębnymi administratorami)
- Skutek
- Zawieranie zbędnych umów powierzenia z podmiotami działającymi jako odrębni administratorzy (np. kurierzy pocztowi, banki, kancelarie radców prawnych co do ich zadań).
- Jak uniknąć
- Określ rolę prawną każdej ze stron przed przygotowaniem umowy: kto ustala cele i sposoby przetwarzania, jest odrębnym administratorem, nie procesorem.
- Podstawa
- art. 4 pkt 7–8 i art. 28 RODO
Pominięcie obowiązku usunięcia albo zwrotu danych również w kopiach bezpieczeństwa po rozwiązaniu współpracy
- Skutek
- Dane byłych pracowników i klientów krążą latami w archiwach nieużywanego już systemu dostawcy bez żadnej podstawy prawnej.
- Jak uniknąć
- Ustal jasny termin usunięcia danych produkcyjnych oraz maksymalny cykl nadpisywania zamkniętych zaszyfrowanych kopii zapasowych po rozwiązaniu umowy.
- Podstawa
- art. 28 ust. 3 lit. g RODO
Kiedy wzór nie wystarczy
- firma wdraża równolegle system RODO i normę ISO/IEC 27001 i chce ujednolicić weryfikację wszystkich dostawców IT
- dostawcy SaaS narzucają angielskojęzyczne DPA z transferami do państw trzecich wymagające weryfikacji SCC i DPF
- przedsiębiorstwo samo działa jako dostawca usług B2B (procesor) i przygotowuje standardowy wzór umowy dla swoich klientów
- przed planowanym audytem lub po zgłoszeniu naruszenia konieczne jest uporządkowanie umów powierzenia i rejestru RCPD
Najczęstsze pytania
Czy umowa powierzenia przetwarzania danych może mieć formę elektroniczną bez podpisów odręcznych?
Tak. Art. 28 ust. 9 RODO stanowi wprost, że umowa lub inny instrument prawny mają formę pisemną, w tym formę elektroniczną (np. akceptowany regulamin DPA online, PDF z podpisem kwalifikowanym lub zaufanym albo jednoznacznie udokumentowana wymiana elektroniczna).
Czy biuro rachunkowe albo firma BHP obsługująca zakład zawsze działają na umowie powierzenia RODO?
Zewnętrzne biuro rachunkowe i kadrowo-płacowe przetwarzające listy płac, umowy i PIT-y w imieniu klienta działa w tym zakresie niemal zawsze jako podmiot przetwarzający na podstawie umowy powierzenia z art. 28 RODO. Natomiast lekarz medycyny pracy albo instytucja publiczna występują jako odrębni administratorzy z własną podstawą ustawową.
Czy ten wzór umowy powierzenia RODO stanowi poradę prawną lub zwalnia z oceny ryzyka?
Nie. Wzór odzwierciedla strukturę obowiązkowych klauzul wymaganych w art. 28 rozporządzenia (UE) 2016/679 i służy celom informacyjno-organizacyjnym; w przypadku rozbudowanych umów wielostronnych lub transferów poza EOG dokument należy dopasować z udziałem radcy prawnego lub IOD.
Źródła
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), art. 28 i art. 32 - EUR-Lex (odczyt: )
- Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) - poradnik i obowiązki administratora oraz procesora (odczyt: )
- ISO/IEC 27001:2022 - Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji (katalog ISO) (odczyt: )